trefwoord
Staatsinterventie: tussen markt en overheid
Wanneer moet de overheid ingrijpen in de economie en wanneer niet? Het is een vraag die al decennialang de gemoederen bezighoudt. Vanaf de Keynesiaanse revolutie in de jaren dertig tot de neoliberale hervorming onder Lubbers in de jaren tachtig: de pendule tussen staatsinterventie en marktwerking blijft heen en weer slingeren. De kredietcrisis van 2008 en de coronapandemie hebben het debat verder aangescherpt. Is een sterke overheid noodzakelijk om crises te bezweren, of leidt staatsinterventie juist tot verstikking van de economie?
Boek bekijken
Spotlight: Harry van Dalen
Het libertarische tegenwicht
Niet iedereen is overtuigd van de heilzame werking van staatsinterventie. Sinds de jaren tachtig heeft het neoliberalisme aan invloed gewonnen. De kerngedachte: minder overheid leidt tot meer vrijheid, efficiency en welvaart. Overheidsinterventie wordt gezien als verstorend, bureaucratisch en vaak contraproductief.
Boek bekijken
Spotlight: Frank Karsten
Boek bekijken
Staatsinterventie in de praktijk
De theoretische discussie tussen voor- en tegenstanders van staatsinterventie wordt het scherpst wanneer we kijken naar concrete voorbeelden. De Nederlandse geschiedenis biedt leerzame casussen waarin de overheid al dan niet succesvol probeerde te sturen.
Boek bekijken
Spotlight: Ariëtte Dekker
Boek bekijken
De grenzen van staatsinterventie
Waar liggen eigenlijk de grenzen van geoorloofd overheidsoptreden? Deze vraag wordt steeds urgenter nu overheden vergaande maatregelen overwegen om maatschappelijke problemen aan te pakken, van klimaatverandering tot pandemieën.
Boek bekijken
Boek bekijken
Actuele dilemma's: van pandemie tot verzorgingsstaat
De coronapandemie heeft het debat over staatsinterventie nieuw leven ingeblazen. Van lockdowns in Nederland tot autoritaire maatregelen in Thailand: hoe verschillende staten reageerden toont de spanning tussen bescherming en controle.
Boek bekijken
Spotlight: Dina Siegel
Boek bekijken
Op zoek naar evenwicht
Het debat over staatsinterventie kent geen eenvoudige antwoorden. De vraag is niet óf de overheid moet ingrijpen, maar wanneer, hoe en met welke waarborgen. De geschiedenis leert dat zowel te veel als te weinig staatsinterventie tot problemen leidt. Een dogmatische benadering – of die nu neoliberaal of socialistisch is – schiet tekort.
Wat nodig is, is een genuanceerd begrip van wanneer markten falen en wanneer overheden tekortschieten. De kunst ligt in het vinden van de juiste balans: een overheid die sterk genoeg is om publieke belangen te beschermen, maar bescheiden genoeg om ruimte te laten voor privé-initiatief en innovatie. In die zoektocht blijft het essentieel om zowel de idealen van Keynes als de waarschuwingen van de libertariërs serieus te nemen.